ABERRACJA CHROMATYCZNA

Aberracja chromatyczna

Wada optyczna przejawiająca się różnym miejscem ogniskowania się promieni o różnej długości fali. Jest wynikiem dyspersji szkła użytego do budowy soczewki, czyli różnym współczynnikiem załamania fal o różnych długościach (mówiąc prościej niebieskie światło, ze względu na większą energię, załamuje się w szkle mocniej niż światło czerwone). Rozróżniamy aberrację chromatyczną podłużną i poprzeczną. Na poniższym rysunku widać wyraźnie, że promienie niebieskie i czerwone załamują się w szkle soczewki inaczej i przez to ogniskują się w różnych miejscach.

304_aberracja_chromatyczna

Wyróżniamy cztery najpopularniejsze sposoby walki z aberracją chromatyczną:

  1. Używanie soczewek o bardzo dużej ogniskowej (a przez to dużej wartości stosunku ogniskowej do średnicy soczewki), dzięki czemu światło nie musi być mocno załamywane w szkle. Słabe załamanie przyczynia się do mniejszych różnic w załamaniu światła czerwonego i niebieskiego, a przez to do mniejszej aberracji chromatycznej. Jest to jednak sposób, który najczęściej znajduje zastosowanie w dłuższych lunetach (refraktorach) astronomicznych, a nie sprawdza się w krótkich i kompaktowych z założenia obiektywach fotograficznych i lornetkach. W fotografii jego odpowiednikiem jest jednak zwiększanie wartości przesłony.
  2. W obiektywach stosować elementy składające się na przykład z dwóch soczewek, każda o innym rodzaju szkła. Wtedy aberracja jednej soczewki może być skorygowana przez drugą. Taki obiektyw nazywamy achromatem. Jest to często stosowane rozwiązanie w lornetkach i teleskopach.
  3. Zbudować obiektyw zawierający soczewki zbudowane z bardzo egzotycznych i drogich szkieł o niskiej dyspersji (np. fluoryt, szkła ED – patrz poniższy rysunek). Taki obiektyw nazywamy często apochromatem.

22_szkloED

  1. Zbudować obiektyw składający się z mieszanki soczewek i siatek dyfrakcyjnych. Technologia ta, nazywana DO (Diffractive Optics), jest obecnie z powodzeniem stosowana przez firmę Canon i pozwala na budowę krótkich obiektywów praktycznie pozbawionych aberracji chromatycznej.

W lornetce aberrację chromatyczną najłatwiej zauważyć kierując instrument na miejsce, w którym mamy do czynienia z dużym kontrastem np. ciemny dach budynku odcinający się od jasnego nieba. Fioletowa i zielono-żółta obwódka na ostrej krawędzi czerni i bieli, to właśnie efekt aberracji chromatycznej.

Na zdjęciach, na skutek skumulowania się efektów aberracji podłużnej i poprzecznej, chromatyzm najbardziej uwidacznia się w rogach obrazu. I tutaj mamy najczęściej do czynienia z fioletową obwódką wokół kontrastowych krawędzi. Na poniższym zdjęciu proszę zwrócić uwagę na niebiesko-fioletową krawędź pnia drzewa po jego prawej stronie.

23_aberracja_chromatyczna3

Dodaj komentarz

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

Obserwuj

Otrzymuj każdy nowy wpis na swoją skrzynkę e-mail.

%d bloggers like this: